Quảng Ninh đang hình thành đô thị, trung tâm phát triển hiện đại ở vùng đất biên giới rộng hơn 80km2 phía Đông Bắc

Bước đi chiến lược trong tái cấu trúc đô thị

Phường Móng Cái 1 được hình thành trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các phường Trần Phú, Hải Hòa, Trà Cổ, Bình Ngọc và xã Hải Xuân, với tổng diện tích 82,47 km² và dân số 45.588 người. Quy mô này tạo nên một đơn vị hành chính có không gian rộng, địa bàn đa dạng và tiềm năng phát triển lớn tại Quảng Ninh, đặc biệt trong bối cảnh khu vực Móng Cái giữ vai trò cửa ngõ giao thương quan trọng của cả nước.

Sau sáp nhập, năm địa phương được ví như những cánh cung hợp lực, tạo thành một chỉnh thể thống nhất, có đủ điều kiện để phát triển tương xứng với vị trí, vai trò chiến lược của khu vực biên giới phía Đông Bắc. Không chỉ mang ý nghĩa về tổ chức bộ máy, việc hình thành phường Móng Cái 1 còn gắn với yêu cầu nâng cao năng lực quản lý đô thị, phát huy lợi thế cửa khẩu, kinh tế biển và đối ngoại, góp phần củng cố vai trò của Quảng Ninh trong mạng lưới phát triển quốc gia.

Giai đoạn 2020–2025 đã để lại nhiều dấu ấn quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội của các xã, phường trước khi sáp nhập. Trong đó, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng tăng tỷ trọng thương mại, dịch vụ và công nghiệp – xây dựng, giảm dần phụ thuộc vào nông nghiệp được xem là định hướng xuyên suốt. Cùng với đó, địa phương tập trung cải thiện môi trường đầu tư, huy động mạnh mẽ các nguồn lực để phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội đồng bộ, hiện đại, phục vụ yêu cầu phát triển nhanh và bền vững Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái.

Theo tổng hợp, trong giai đoạn này, tổng vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước và vốn đầu tư xã hội dành cho phát triển hạ tầng trên địa bàn năm xã, phường đạt hơn 10.000 tỷ đồng. Nguồn lực này đã góp phần quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật và các công trình phục vụ dân sinh, tạo nền tảng để phường Móng Cái 1 bước vào giai đoạn phát triển mới với dư địa và động lực rõ ràng hơn.

Được xác định là địa bàn trọng điểm về xuất nhập khẩu, cấp ủy, chính quyền phường Móng Cái 1 đã chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng, tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy hoạt động thương mại biên giới. Việc đồng bộ hạ tầng, cải thiện thủ tục và nâng cao chất lượng dịch vụ không chỉ giúp tăng năng lực thông quan mà còn góp phần khẳng định vai trò của Móng Cái trong chuỗi logistics và giao thương quốc tế, gắn kết Quảng Ninh với các thị trường khu vực.

Hạ tầng đô thị, đồng thuận xã hội và mục tiêu tăng tốc giai đoạn 2026

Một trong những kết quả đáng chú ý sau sáp nhập là sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức của người dân về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình đối với không gian đô thị. Công tác tuyên truyền được triển khai sớm, bài bản, gắn với các phong trào và cuộc vận động như “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”. Các hoạt động này được thực hiện sâu rộng tới 100% khu dân cư, gắn với việc hoàn thành các tiêu chí xây dựng phường đạt chuẩn đô thị văn minh.

Người dân tích cực tham gia cải tạo cảnh quan, chỉnh trang đô thị, giữ gìn vệ sinh môi trường, lắp đặt hệ thống chiếu sáng, camera an ninh, trồng cây xanh và xây dựng các tuyến đường kiểu mẫu. Trong thời gian qua, phường đã tổ chức năm đợt ra quân đồng loạt cấp phường, gắn với các dịp lễ lớn, trong đó có các hoạt động làm sạch biển Trà Cổ và chỉnh trang không gian công cộng. Hiện nay, 100% khu phố duy trì thường xuyên các hoạt động vệ sinh môi trường, “Ngày Chủ nhật xanh” với hơn 500 cuộc ra quân, thu hút trên 2.500 lượt người tham gia, góp phần thay đổi diện mạo đô thị theo hướng xanh, sạch, đẹp.

Bám sát Kế hoạch số 272/KH-UBND ngày 21/10/2025 của UBND tỉnh về xây dựng và nâng cao chất lượng đô thị, khu dân cư, hướng tới mục tiêu đưa Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, trung tuần tháng 12/2025, phường Móng Cái 1 đã đồng loạt khởi công bảy dự án, công trình nâng cấp hạ tầng khu dân cư hiện hữu với tổng mức đầu tư 75,2 tỷ đồng. Các dự án bao gồm: cải tạo, chỉnh trang đường Trần Quốc Tảng; các tuyến đường tại khu Hải Hòa 4, Hải Hòa 5, Bình Ngọc 4; trục chính khu phố Hải Xuân 10B; chỉnh trang tuyến phố đi bộ đường Trần Phú; xây dựng các khu vui chơi, sinh hoạt cộng đồng ngoài trời tại Bình Ngọc 1, Bình Ngọc 4 và cải tạo công viên phía bờ Đông sông Ka Long.

Song song với nguồn vốn ngân sách, phường Móng Cái 1 cũng đẩy mạnh huy động xã hội hóa để triển khai các dự án chỉnh trang đô thị và thoát nước chống ngập úng với tổng nguồn lực khoảng 200 tỷ đồng trong năm 2025. Tiêu biểu là dự án vòng xuyến đường dẫn Bắc Luân II (146 tỷ đồng), tuyến cống hộp dọc đường dẫn Bắc Luân II (44 tỷ đồng), tuyến đường nối dự án Vinaconex đến chợ ASEAN và nhiều dự án giao thông, vỉa hè, rãnh thoát nước khác. Việc kết hợp linh hoạt giữa vốn ngân sách và vốn xã hội hóa giúp mở rộng dư địa đầu tư, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Bước sang năm 2026, phường Móng Cái 1 xác định chủ đề phát triển là “Bứt phá, tăng tốc trong phát triển kinh tế; đẩy mạnh thu hút đầu tư, chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành thương mại, dịch vụ; nâng cao chất lượng đô thị”. Trên cơ sở đó, địa phương đặt mục tiêu triển khai mười dự án mới, hoàn thành mười dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước và tối thiểu ba dự án từ nguồn xã hội hóa, tập trung vào chỉnh trang, nâng cấp đô thị. Trong tổng thể chiến lược phát triển của Quảng Ninh, việc hình thành và định vị vai trò của phường Móng Cái 1 không chỉ mang ý nghĩa sắp xếp hành chính, mà còn là bước đi quan trọng trong tái cấu trúc không gian đô thị, phát huy lợi thế cửa khẩu, kinh tế biển và hội nhập quốc tế.

Phú Quý