Pin rẻ hơn và sạc nhanh hơn, xe điện đang thu hẹp dần khoảng cách với EREV và PHEV

Xe điện tầm xa và vai trò bước đệm trong giai đoạn chuyển đổi

Trong vài năm trở lại đây, ngành công nghiệp ô tô toàn cầu đang chứng kiến những thay đổi nhanh chóng xoay quanh xe điện. Khi lo ngại về phạm vi hoạt động và thời gian sạc từng là rào cản lớn, nhiều nhà sản xuất đã lựa chọn các giải pháp trung gian như xe hybrid, hybrid cắm điện (PHEV) hay xe điện tầm xa (EREV) – dòng xe sử dụng pin kết hợp động cơ xăng đóng vai trò như máy phát điện. Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ pin và hạ tầng sạc, đặc biệt tại Trung Quốc, đang đặt ra câu hỏi lớn liệu những mẫu xe lai này còn cần thiết trong tương lai?

Trong giai đoạn đầu của quá trình điện hóa, EREV và PHEV được xem là giải pháp dung hòa. Chúng giúp người dùng giảm nỗi lo hết pin giữa đường, đồng thời vẫn tận dụng được lợi thế vận hành êm ái, tiết kiệm của xe điện. Với động cơ xăng chỉ làm nhiệm vụ sạc pin, EREV hứa hẹn mang lại hai lợi ích trong một, đặc biệt phù hợp với các phương tiện cỡ lớn hoặc những khu vực có hạ tầng sạc chưa phát triển.

Thực tế cho thấy, dòng xe này từng ghi nhận tốc độ tăng trưởng rất cao tại Trung Quốc. Doanh số EREV tăng 218% vào năm 2021, 130% năm 2022 và tiếp tục tăng 70,9% trong năm 2023. Những con số này phản ánh sức hút ban đầu của các mẫu xe điện có bộ mở rộng phạm vi hoạt động. Một số nhà sản xuất Trung Quốc thậm chí còn công bố các mẫu EREV mới hoặc kế hoạch phát triển dòng xe này trong năm 2025, sau khi chứng kiến thành công của giai đoạn trước.

Tuy nhiên, đà tăng trưởng nhanh cũng đồng thời bộc lộ dấu hiệu chững lại. Việc tốc độ tăng doanh số EREV giảm dần qua từng năm cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn điều chỉnh. Khi giá pin giảm, chi phí sản xuất xe điện thuần túy ngày càng cạnh tranh hơn, khiến lợi thế kinh tế của các dòng xe lai không còn rõ rệt như trước.

Hạ tầng sạc và công nghệ pin thay đổi cục diện xe điện

Theo phản ánh của China Daily, xu hướng mua xe tại Trung Quốc đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Nếu vào tháng 11/2024, khoảng 57% người mua lựa chọn xe điện thuần pin và 43% chọn EREV, thì sang năm nay, tỷ lệ này đã thay đổi đáng kể: 73% chuyển sang xe điện thuần túy, trong khi chỉ còn 27% chọn EREV. Sự thay đổi này diễn ra song song với tốc độ mở rộng nhanh chóng của hạ tầng sạc.

Hiện Trung Quốc có hơn 19 triệu điểm sạc công cộng, bao gồm cả AC và DC, tăng 52% so với năm 2024. Tỷ lệ trung bình đạt khoảng hai trạm sạc cho mỗi năm xe điện đang lưu thông. Đáng chú ý hơn, nhiều trạm sạc công suất lớn đã được đưa vào vận hành, cung cấp công suất lên tới 1 megawatt. Với công nghệ này, một số xe điện chở khách thương mại có thể sạc đầy pin chỉ trong khoảng năm phút, rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi vốn từng là điểm yếu lớn của xe điện.

Song song với hạ tầng, công nghệ pin cũng tiến bộ nhanh chóng. Nhiều mẫu xe điện hiện nay đã đạt phạm vi hoạt động tối thiểu 300 dặm, trong khi các dòng xe đang phát triển hứa hẹn vượt mốc 400 dặm cho mỗi lần sạc. Một số nhà sản xuất còn nghiên cứu pin thể rắn, được kỳ vọng mang lại mật độ năng lượng cao hơn và thời gian sạc nhanh hơn nữa. Trong dài hạn, những cải tiến này có thể khiến vai trò của động cơ xăng trở nên kém cần thiết.

Dữ liệu thị trường cũng phản ánh xu thế này. Tính đến tháng 11, tổng doanh số xe điện tại Trung Quốc, bao gồm EV, EREV, PHEV và FCEV, đã vượt 12,26 triệu chiếc, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 11 ghi nhận mức tăng 9% so với năm 2024. Trong khi đó, doanh số PHEV giảm liên tiếp trong năm tháng. Xe điện hiện chiếm 59% tổng doanh số xe chở khách tại Trung Quốc, tăng từ mức 52% của năm trước, trong đó xe điện thuần pin chiếm 33%.

Dù vậy, EREV và PHEV chưa hoàn toàn biến mất. Với những khu vực nông thôn hoặc vùng xa, nơi trạm sạc vẫn còn thưa thớt, việc sở hữu một phương tiện có máy phát điện dự phòng vẫn mang lại sự yên tâm cho người sử dụng. Chính vì thế, các chuyên gia cho rằng các dòng xe này sẽ tiếp tục tồn tại, nhưng vai trò có thể thu hẹp dần và tập trung vào những phân khúc, khu vực đặc thù.

Phú Quý