Đồng Nai mở rộng cực tăng trưởng phía Nam, khu vực 130km2 trở thành "điểm hội tụ" cả sân bay, khu công nghiệp và đô thị sau sáp nhập

Xã Long Thành mới và vị trí chiến lược trong cấu trúc phát triển của Đồng Nai

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã Long Thành (tỉnh Đồng Nai) được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thị trấn Long Thành cùng ba xã Lộc An, Bình Sơn và Long An. Đơn vị hành chính mới có diện tích khoảng 130 km², dân số hơn 86,6 nghìn người, trở thành một trong những xã có quy mô lớn và vai trò đặc biệt quan trọng trong không gian phát triển của tỉnh Đồng Nai.

Về vị trí địa lý, xã Long Thành nằm cách trung tâm TP.HCM khoảng 40 km, kề cận các cực công nghiệp lớn như Nhơn Trạch và hành lang cảng biển Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ). Không gian này đưa Long Thành vào “chuỗi đô thị Đông Nam”, nơi hội tụ đầy đủ các phương thức kết nối đường bộ, đường không và đường thủy. Trên địa bàn hiện hữu nhiều tuyến giao thông huyết mạch như quốc lộ, các trục đường 769, Lê Duẩn, Bùi Thị Xuân, Tôn Đức Thắng cùng các dự án hạ tầng quy mô lớn đang và sẽ triển khai.

Đáng chú ý, xã Long Thành hiện là khu vực tập trung nhiều dự án trọng điểm quốc gia và của tỉnh Đồng Nai. Trong đó, nổi bật nhất là Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Bên cạnh đó là các dự án giao thông kết nối liên vùng như cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, tuyến đường sắt tốc độ cao và hệ thống các tuyến đường trục kết nối khu vực.

Trong 5 năm qua, các xã, thị trấn trước đây (nay hợp thành xã Long Thành mới) đã phát huy truyền thống đoàn kết, nỗ lực vượt qua khó khăn và đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Thu ngân sách hằng năm liên tục vượt chỉ tiêu được giao, với mức vượt từ 11% đến 25%. Tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức 10–15% mỗi năm, trong khi thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 93 triệu đồng/người.

Từ nền tảng đó, xã Long Thành được xác định là một trong những địa bàn có vai trò địa kinh tế quan trọng bậc nhất của Đồng Nai. Việc tập trung nhiều dự án hạ tầng và đầu tư quy mô lớn không chỉ tạo ra động lực tăng trưởng trực tiếp, mà còn làm thay đổi cấu trúc không gian phát triển, giá trị sử dụng đất và diện mạo đô thị của khu vực trong trung và dài hạn.

Động lực hạ tầng và tầm nhìn đô thị sân bay của Đồng Nai giai đoạn mới

Bước vào nhiệm kỳ mới, xã Long Thành xác định đầu tư đồng bộ và hiện đại hóa hạ tầng giao thông kết nối liên vùng là một trong những nhiệm vụ đột phá. Trọng tâm là hình thành mạng lưới giao thông hoàn chỉnh, gắn kết sân bay Long Thành với các trung tâm công nghiệp, đô thị và logistics của Đồng Nai, TP.HCM và khu vực Đông Nam Bộ. Song song với đó, địa phương định hướng phát triển các khu đô thị, thương mại – dịch vụ hiện đại bao quanh sân bay, từng bước tạo lập không gian “đô thị sân bay” theo mô hình quốc tế.

Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành có diện tích quy hoạch hơn 5.000 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 16 tỷ USD. Theo quy hoạch, sau năm 2050, sân bay đạt công suất lên tới 100 triệu hành khách mỗi năm và 5 triệu tấn hàng hóa. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm trung chuyển hàng không lớn của khu vực, đóng vai trò kết nối các đường bay quốc tế và nội địa, từ đó mở ra dư địa phát triển mới cho Đồng Nai và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Bên cạnh sân bay, xã Long Thành đang được xem xét triển khai một số dự án nhà ở thương mại thí điểm theo Nghị quyết số 171/2024/QH15 của Quốc hội. Đồng thời, địa phương cũng nằm trong khu vực nghiên cứu triển khai Dự án Khu thương mại tự do, mô hình tích hợp nhiều chức năng như sản xuất công nghiệp công nghệ cao, logistics, dịch vụ tài chính, thương mại và đổi mới sáng tạo. Với các cơ chế, chính sách đặc thù đang được kiến nghị Trung ương thông qua, khu thương mại tự do này được kỳ vọng sẽ trở thành một trung tâm mới về công nghiệp công nghệ cao và logistics của khu vực.

Trong cấu trúc đó, vai trò của chính quyền xã Long Thành được đánh giá là đặc biệt quan trọng, không chỉ trong công tác quản lý đất đai, quy hoạch và giải phóng mặt bằng, mà còn trong việc tạo lập môi trường đầu tư, bảo đảm an sinh xã hội và duy trì sự đồng thuận của người dân. Việc phát triển nhanh về hạ tầng và đô thị đòi hỏi địa phương phải có cách tiếp cận bài bản, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và ổn định xã hội.

Một điểm nhấn trong tầm nhìn phát triển của xã Long Thành là xác định con người là hạt nhân của chiến lược dài hạn. Địa phương ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực cho các lĩnh vực then chốt như logistics, hàng không, quản lý đô thị và dịch vụ chất lượng cao thông qua liên kết với các trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Các chương trình học bổng nghề cho người dân địa phương, cùng định hướng hình thành hệ thống đại học, học viện hàng không, bệnh viện quốc tế và các thiết chế văn hóa – thể thao quy mô vùng, được kỳ vọng sẽ thu hút lực lượng chuyên gia, lao động chất lượng cao đến sinh sống và làm việc.

Song song với đó, các khu tái định cư theo hướng đô thị thông minh, tích hợp hạ tầng số, dịch vụ công tiện ích và nhà ở xã hội cho công nhân được triển khai nhằm bảo đảm an sinh và tạo nền tảng phát triển bền vững. Mục tiêu đến năm 2030, Long Thành hình thành bộ khung cơ bản của thành phố sân bay, vận hành các trục logistics và phân khu chức năng cốt lõi và đến năm 2050 trở thành cửa ngõ quốc tế hiện đại của châu Á.

Bạch Băng