“Sắp xếp lại giang sơn” - Động lực cho khát vọng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng

Bản lĩnh và tầm nhìn cải cách của Đảng

Ngày 1/7/2025 ghi dấu một cột mốc đặc biệt trong tiến trình đổi mới bộ máy nhà nước, khi Việt Nam chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp – một bước ngoặt mang tính lịch sử sau 80 năm kể từ ngày giành độc lập. Cùng với quyết định này, bản đồ địa giới hành chính quốc gia đã được tinh gọn: Số lượng tỉnh, thành giảm từ 63 còn 34 đơn vị; toàn bộ 696 đơn vị hành chính cấp huyện chấm dứt hoạt động; gần 11.000 xã, phường, thị trấn được sắp xếp chỉ còn lại 3.321 đơn vị.

Để thực hiện được cuộc cải tổ toàn diện như vậy đòi hỏi một quyết tâm chính trị rất lớn, đồng thời phải có hành động quyết liệt, đồng bộ và nhất quán từ trung ương tới địa phương. Chỉ khi hội tụ đủ ý chí, bản lĩnh và tầm nhìn chiến lược, đất nước mới có thể tạo ra một “cuộc cách mạng” thực sự trong tổ chức bộ máy, mở đường cho giai đoạn phát triển mới.

Từ cuối năm 2024, tư tưởng tinh gọn bộ máy đã được đặt ra như một yêu cầu tất yếu. Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Câu hỏi được đặt ra lúc này là chúng ta đã đủ thế và lực; đã đủ ý chí và quyết tâm để bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh của dân tộc hay chưa? Câu trả lời là: Đã đủ.

Hiện nay đã là thời điểm, thời cơ; là sự cấp thiết, là đòi hỏi tất yếu khách quan cho cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị để bộ máy hoạt động hiệu lực, hiệu quả hay chưa? Câu trả lời là: Không thể chậm trễ hơn được nữa”.

Trong suốt nhiều tháng liền, các cơ quan trung ương, bộ ngành và những địa phương thuộc diện sáp nhập đã khẩn trương triển khai hàng loạt công việc quan trọng như: Xây dựng phương án tổ chức lại bộ máy, sắp xếp và bố trí nhân sự phù hợp, nâng cấp cơ sở hạ tầng phục vụ mô hình mới, đồng thời thực hiện tốt công tác tư tưởng để tạo sự đồng thuận trong đội ngũ cán bộ và nhân dân.

Đến tháng 6/2025, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội đã biểu quyết thông qua việc sửa đổi Hiến pháp, trong đó quyết định chấm dứt hoạt động của cấp huyện và hoàn tất phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Đây là bước đi mang tính định chế quan trọng, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho quá trình cải cách tổ chức bộ máy nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Tại lễ công bố các nghị quyết và quyết định, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, việc tổ chức lại địa giới hành chính, vận hành mô hình chính quyền địa phương mới là yêu cầu khách quan và tất yếu của sự nghiệp phát triển đất nước trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đây là cơ hội quý báu để chúng ta đổi mới tư duy lãnh đạo, đổi mới phương thức quản lý nhà nước, ứng dụng mạnh mẽ khoa học – công nghệ, nâng cao chất lượng quản trị quốc gia và tăng cường hiệu quả phục vụ nhân dân.

Nhiều chuyên gia nhận định rằng chưa từng có thời điểm nào Việt Nam tiến hành một cuộc cải tổ hành chính với quy mô rộng lớn và tốc độ nhanh như hiện nay. Chỉ một năm trước, rất ít người có thể hình dung được sự thay đổi mang tính bước ngoặt đến vậy. Nếu trước đây chúng ta quen sử dụng khái niệm “đổi mới” hay “cải cách”, thì lần này, từ khóa được nhấn mạnh là “cách mạng” – một cấp độ cao hơn, hàm ý sự chuyển biến mang tính căn bản trong tư duy, trong mô hình tổ chức và trong phương thức quản trị quốc gia.

Khối lượng công việc đồ sộ được triển khai và hoàn thành chỉ trong khoảng nửa năm đã cho thấy tính cấp thiết không thể trì hoãn, đồng thời phản ánh một bản lĩnh chính trị mạnh mẽ, dám nghĩ dám làm, kịp thời nắm bắt thời cơ lịch sử để tạo ra sự chuyển mình có ý nghĩa sâu rộng đối với bộ máy nhà nước và sự phát triển lâu dài của đất nước.

Mở rộng dư địa, hình thành cực tăng trưởng mới

Thông điệp “sắp xếp lại giang sơn” được Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh đã mở ra nhận thức sâu sắc về tầm vóc và ý nghĩa lịch sử của quyết sách lần này. Đây không chỉ là hoạt động thuần túy điều chỉnh địa giới hành chính, mà là một bước đi chiến lược nhằm tái định hình không gian phát triển quốc gia theo hướng hiệu quả, hợp lý và bền vững hơn. Cuộc “sắp xếp lại giang sơn” lần này chính là chìa khóa tháo gỡ những điểm nghẽn lâu nay cản trở sự phát triển, đồng thời tạo điều kiện để khơi dậy tiềm năng của các vùng miền, từ đó hình thành những động lực tăng trưởng mới cho đất nước.

Chẳng hạn, Thành phố Hồ Chí Minh sau khi được mở rộng thông qua việc hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu đã trở thành một siêu đô thị hơn 14 triệu dân, sở hữu nguồn lực kinh tế, không gian phát triển và tiềm năng vượt trội. Với cấu trúc mới, thành phố không chỉ có điều kiện tăng tốc mạnh mẽ mà còn đứng trước cơ hội vươn lên trở thành “điểm hẹn” quan trọng của châu Á và thế giới. Việc hợp nhất ba địa phương này là minh chứng cho tầm nhìn chiến lược dài hạn, tạo dựng một không gian phát triển đồng bộ, bền vững và khoa học, thể hiện rõ tư duy đổi mới trong mô hình tổ chức chính quyền, hướng đến phục vụ nhân dân tốt hơn, gần gũi hơn và hiệu quả hơn.

Nhìn ở tầm quốc gia, việc hình thành 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh mới (gồm 28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc Trung ương) đánh dấu bước tái cơ cấu toàn diện hệ thống chính quyền địa phương. Nếu như trước đây, 63 tỉnh thành với quy mô phân mảnh khiến nguồn lực bị chia nhỏ và khó tạo ra sức bật liên vùng, thì nay, các tỉnh/thành có diện tích rộng hơn, dân số lớn hơn và năng lực kết nối mạnh hơn. Điều này tạo điều kiện để các địa phương phối hợp liên vùng, liên khu vực, đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh trên bản đồ kinh tế khu vực và quốc tế.

Chủ trương cũng khuyến khích việc sáp nhập giữa các tỉnh miền núi và đồng bằng, giữa khu vực không có biển với các tỉnh duyên hải, nhằm bổ trợ thế mạnh cho nhau, tạo sự cân bằng và phát triển hài hòa. Đây chính là minh chứng cho tư duy quy hoạch mang tính “thiên thời – địa lợi – nhân hòa” ở tầm quốc gia, phát huy tiềm năng của từng vùng, đồng thời hỗ trợ những khu vực còn khó khăn, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các miền, để đất nước cùng tiến về phía trước một cách bền vững và đồng đều hơn.

Thực tế cho thấy, sau khi sáp nhập, các tỉnh với quy mô lớn hơn đã có điều kiện tập trung nguồn lực mạnh mẽ hơn, qua đó nâng cao khả năng thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kết cấu hạ tầng và cải thiện đời sống của người dân một cách thiết thực. Mô hình bộ máy mới, khi được hợp nhất và tinh gọn, cũng giúp tiết kiệm đáng kể các nguồn lực như đất đai, ngân sách, nhân lực, nguồn nước…, đồng thời hạn chế tình trạng lãng phí do sự chồng chéo và trùng lặp chức năng tồn tại trước đây. Đây là bước đi nhằm hướng tới một nền quản trị công hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Như vậy, chủ trương “sắp xếp lại giang sơn” một lần nữa khẳng định nguyên tắc nhất quán: Đặt lợi ích quốc gia – dân tộc lên trên hết. Chính tinh thần đó đã tạo nên sự đồng thuận cao trong toàn xã hội, khơi dậy sức mạnh đoàn kết của nhân dân, để từ đó toàn dân cùng chung tay viết tiếp những trang sử mới đầy tự hào cho đất nước trong giai đoạn phát triển mới.

Toàn Thắng