Vùng đất 47km2 nổi lên như "hạt nhân" tăng trưởng mới của Nghệ An, cơ cấu kinh tế chuyển mạnh sang công nghiệp – dịch vụ sau sáp nhập

Nền tảng tăng trưởng mới từ kinh tế nông nghiệp – công nghiệp

Xã Nghĩa Đàn mới (tỉnh Nghệ An) được thành lập trên cơ sở sáp nhập xã Nghĩa Bình, Nghĩa Trung và thị trấn Nghĩa Đàn thuộc huyện Nghĩa Đàn cũ, với diện tích 47,32 km² và quy mô dân số gần 20.000 người. Cơ cấu dân cư đa dạng khi có hơn 2.400 người là đồng bào dân tộc thiểu số và gần 1.500 người theo đạo Công giáo, tạo nên nền tảng văn hóa phong phú cho địa phương.

Trong 5 năm vừa qua, kinh tế – xã hội của Nghĩa Đàn duy trì tăng trưởng ổn định với tốc độ bình quân khoảng 10–10,1%/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực: tỷ trọng công nghiệp – dịch vụ tăng, nông nghiệp giảm dần. Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 ước đạt 93,25 triệu đồng, phản ánh mức cải thiện rõ nét về đời sống. Thu ngân sách cũng đạt và vượt mục tiêu hằng năm, riêng năm 2025 ước đạt 5,2 tỷ đồng. Đáng chú ý, địa phương đã thu hút 3 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký 536 tỷ đồng, tạo thêm động lực cho tăng trưởng.

Lĩnh vực nông – lâm – thủy sản tiếp tục giữ vai trò quan trọng. Nhiều mô hình sản xuất ứng dụng khoa học công nghệ cao được triển khai, phù hợp với định hướng tái cơ cấu nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Các vùng chăn nuôi, trồng rừng, phát triển cây ăn quả như cam, ổi được mở rộng; đặc biệt, chuỗi dự án của Tập đoàn TH góp phần hình thành vùng sản xuất tập trung quy mô lớn. Đến cuối năm 2025, xã dự kiến có 5 sản phẩm OCOP đạt chuẩn 3 sao.

Ngành công nghiệp – xây dựng có bước phát triển rõ rệt với giá trị sản xuất năm 2025 ước đạt 3.440 tỷ đồng. Cùng với đó, nhiều công trình hạ tầng giao thông, giáo dục và kỹ thuật được đầu tư, tạo diện mạo mới cho địa phương. Lĩnh vực thương mại – dịch vụ cũng tăng trưởng ổn định, với giá trị sản xuất năm 2025 ước đạt hơn 663 tỷ đồng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Nghĩa Đàn còn đối mặt với một số hạn chế. Việc phát triển đảng viên ở một số chi bộ, đặc biệt tại khu vực đồng bào có đạo, chưa đạt yêu cầu. Một số mô hình “Dân vận khéo” chậm được sơ kết, tổng kết. Tái cơ cấu nông nghiệp còn chậm, việc thu hút doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm chưa đáp ứng tiềm năng. Công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu tại trạm y tế và chất lượng giáo dục mũi nhọn vẫn cần được cải thiện.

Mục tiêu đến năm 2030: Phát triển nhanh, bền vững và trở thành trung tâm mới của khu vực

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Nghĩa Đàn đề ra mục tiêu xây dựng xã trở thành trung tâm phát triển của khu vực; phát triển kinh tế nhanh, bền vững; nâng cao đời sống nhân dân; giữ vững ổn định chính trị và củng cố hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.

Đến năm 2030, địa phương đặt ra nhiều chỉ tiêu nổi bật như: tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 10–10,5%/năm; thu nhập bình quân đầu người đạt 115–120 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo dưới 1%; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 81–82%; tỷ lệ BHYT đạt 98%; cơ cấu kinh tế chuyển mạnh sang công nghiệp – xây dựng và dịch vụ; xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao...

Để hiện thực hóa mục tiêu, Nghĩa Đàn tập trung thực hiện bốn nhiệm vụ trọng tâm. Đó là nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, củng cố đội ngũ đảng viên, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý và điều hành, thu hút đầu tư gắn với phát triển hạ tầng thương mại – dịch vụ và quy hoạch lại cơ cấu cây trồng, vật nuôi chủ lực và phát triển thương hiệu sản phẩm OCOP.

Khu vực Nghĩa Đàn mới cũng nằm trong định hướng phát triển không gian vùng Nam Thanh Hóa – Bắc Nghệ An và Khu kinh tế Đông Nam. Theo quy hoạch, khu vực thị trấn Nghĩa Đàn cũ sẽ là hạt nhân phát triển đô thị – công nghiệp – dịch vụ, đồng thời là vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của toàn vùng Bắc Trung Bộ. Phần phía tây xã sẽ giữ vai trò vùng sản xuất nông – lâm nghiệp công nghệ cao, kết hợp chăn nuôi gia súc và kinh tế rừng.

Với định hướng rõ ràng và nền tảng kinh tế – xã hội được củng cố, Nghĩa Đàn đang từng bước khẳng định vai trò là điểm phát triển mới của Nghệ An trong giai đoạn 2025–2030.

Phú Quý