Nằm ven sông Mã, vùng đất "lịch sử" của Thanh Hóa đang bứt phá thành điểm giao thoa giữa di sản và công nghiệp hiện đại sau sáp nhập
Sở hữu bề dày di tích và quy hoạch hạ tầng hiện đại, vùng đất này đặt ra nhiều mục tiêu lớn cho giai đoạn sau sáp nhập tại Thanh Hóa.
Nền tảng tăng trưởng từ sự chuyển mình mạnh mẽ giai đoạn 2020–2024
Xã Biện Thượng (Thanh Hóa) được thành lập trên cơ sở sáp nhập bốn xã Vĩnh Hùng, Minh Tân, Vĩnh Thịnh và Vĩnh An của huyện Vĩnh Lộc cũ. Mỗi địa phương mang theo những dấu ấn khác nhau, hợp lại tạo nên một vùng đất giàu truyền thống và tiềm năng phát triển. Sau gần 5 năm vận hành trong mô hình mới, các chỉ tiêu kinh tế – xã hội đều khởi sắc, nhiều mục tiêu vượt kế hoạch. Thu ngân sách và thu nhập bình quân đầu người tăng đáng kể, tỷ lệ thôn văn hóa đạt 100%, gia đình văn hóa trên 98%, thể hiện sự đồng thuận và chung sức của người dân.
Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, giảm dần phụ thuộc vào nông nghiệp, tăng tỷ trọng thương mại – dịch vụ và công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp. Phong trào xây dựng nông thôn mới tiếp tục được duy trì với kết quả nổi bật: Minh Tân đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu, Vĩnh Hùng và Vĩnh Thịnh đạt nông thôn mới nâng cao. Hệ thống thiết chế văn hóa được bổ sung đồng bộ, nhiều di tích lịch sử – văn hóa được trùng tu, tôn tạo, giúp gìn giữ các giá trị truyền thống và nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
Giai đoạn 2020–2024, địa bàn các xã trước khi sáp nhập đã thu hút 71 dự án đầu tư với tổng vốn gần 978 tỷ đồng. Một số dự án lớn như hạ tầng khu dân cư Minh Tân và Vĩnh Hùng đã tạo diện mạo mới cho khu vực. Nhà máy giày Hiệp Thăng tại Vĩnh Hùng và nhà máy may xuất khẩu HUG tại Minh Tân đi vào hoạt động, tạo việc làm cho 1.400 lao động. Cụm công nghiệp Vĩnh Minh, quy mô 30 ha, hiện có 28 doanh nghiệp, 2 hợp tác xã và hơn 100 cơ sở sản xuất, thu hút trên 1.500 lao động mỗi năm với thu nhập từ 5–15 triệu đồng/tháng.
Những kết quả này tạo nền tảng quan trọng để Biện Thượng bước vào giai đoạn 2025–2030 với mục tiêu tăng trưởng bình quân 9% trở lên; thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 90 triệu đồng vào năm 2030. Địa phương đang đẩy mạnh cải thiện môi trường đầu tư, triển khai đồng bộ các chỉ đạo nhằm thu hút doanh nghiệp, tối ưu hóa tiềm năng và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội.
Định hướng phát triển giai đoạn mới và lợi thế du lịch văn hóa – tâm linh
Bước sang chặng đường phát triển mới, Biện Thượng tiếp tục tập trung vào điều chỉnh quy hoạch, nâng cấp hạ tầng kinh tế – xã hội và xây dựng các vùng phát triển phù hợp với định hướng tương lai. Nhiều quy hoạch quan trọng được bổ sung như đô thị Bồng, khu danh thắng Kim Sơn – Tiên Sơn. Đặc biệt, tuyến đường đô thị Bồng với tổng vốn 200 tỷ đồng trở thành điểm nhấn trong hệ thống giao thông mới.
Địa phương cũng đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư, xây dựng kế hoạch thành lập cụm công nghiệp Vĩnh Thịnh để thu hút doanh nghiệp. Cùng với đó, Biện Thượng thúc đẩy cải cách hành chính, kêu gọi đầu tư vào các lĩnh vực có tiềm năng như du lịch, đô thị, nông nghiệp công nghệ cao. Hạ tầng điện, nước sạch, giao thông và hạ tầng số tiếp tục được ưu tiên hoàn thiện nhằm phục vụ phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Không chỉ dựa vào công nghiệp và dịch vụ, Biện Thượng còn sở hữu vị trí nằm ven sông Mã và có bề dày lịch sử với 30 di tích các loại, trong đó 7 di tích cấp quốc gia như danh thắng Kim Sơn, chùa Hoa Long, đền Trần Khát Chân, phủ Trịnh… Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch văn hóa – tâm linh.
Chùa Linh Ứng tại thôn 4 là một trong những điểm đến nổi bật. Ngôi chùa cổ có từ thời Lý, được trùng tu qua nhiều thế kỷ, từng là nơi cất giữ vũ khí trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Từ năm 2006, chùa được phục dựng theo kiến trúc cũ, lưng tựa núi Kim Sơn, phía trước là đầm nước tự nhiên tạo nên cảnh quan thanh tịnh. Lễ hội chùa diễn ra vào ngày 15–16/2 âm lịch, trở thành sinh hoạt văn hóa đặc trưng của địa phương.
Biện Thượng còn nằm trên tuyến du lịch nối TP Thanh Hóa với Thành Nhà Hồ, tạo điều kiện tổ chức các tour liên kết như chùa Linh Ứng – chùa Hoa Long – đền Trần Khát Chân – phủ Trịnh – đền nàng Bình Khương – Thành Nhà Hồ. Chỉ trong hơn 8 tháng năm 2025, địa phương đã đón khoảng 40.000 lượt khách. Để hướng đến mục tiêu đón 200.000 lượt khách vào năm 2030, xã chú trọng đào tạo nhân lực du lịch, nâng cấp hạ tầng, xây dựng môi trường du lịch thân thiện và kêu gọi doanh nghiệp đầu tư vào các dự án dịch vụ – du lịch.
Với định hướng phát triển hạ tầng đồng bộ, thu hút đầu tư và phát huy di sản, xã Biện Thượng đang từng bước hoàn thiện mục tiêu trở thành xã nông thôn mới nâng cao, phát triển bền vững và là điểm đến văn hóa – tâm linh hấp dẫn của vùng.