Nằm ven bờ sông Lam, vùng đất "cửa ngõ" rộng 200km2 sẽ được Nghệ An định hình thành điểm giao thương nhộn nhịp phía Tây sau sáp nhập
Được sáp nhập từ ba đơn vị cũ, vùng đất này đang vươn lên trở thành trung tâm vùng phía Tây Nghệ An.
Hạ tầng, kinh tế và đời sống nâng tầm sau sáp nhập
Xã Anh Sơn (tỉnh Nghệ An) được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Kim Nhan và các xã Phúc Sơn, Đức Sơn thuộc huyện Anh Sơn cũ. Với diện tích gần 200 km², ven bờ sông Lam, sở hữu 5,66 km đường biên giới giáp Lào, địa phương đang từng bước hình thành một không gian phát triển mới, nơi kinh tế – văn hóa – dịch vụ có điều kiện hội tụ để bứt phá.
Trong 5 năm qua, các đơn vị cũ trước khi sáp nhập đã duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định, bình quân 6,3%/năm. Thu nhập bình quân đầu người đạt 47,2 triệu đồng/năm, tăng hơn 15 triệu đồng so với đầu nhiệm kỳ. Tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 3,8%, thấp hơn mức bình quân toàn huyện Anh Sơn (cũ).
Sản xuất nông – lâm – thủy sản đạt hơn 1.200 tỷ đồng, nổi bật với các sản phẩm mạnh như chè xanh, mía ép, gỗ rừng trồng. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ với hơn 320 công trình lớn nhỏ, 85 km đường giao thông được cứng hóa, nhiều cầu bê tông nối bản xa với trung tâm. Điện lưới phủ kín 100% thôn, bản và 95% hộ dân dùng nước hợp vệ sinh. Hệ thống thủy lợi kiên cố hóa giúp bảo đảm tưới tiêu cho gần 3.000 ha lúa và hoa màu.
Đời sống xã hội được nâng cao rõ rệt. 100% trạm y tế đạt chuẩn quốc gia, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế trên 95%. Các chương trình an sinh hỗ trợ hàng nghìn hộ gia đình, các di tích như Điện Nhà Mẹ, đình Trung, chùa Thiên Tôn được trùng tu, giúp văn hóa – tâm linh trở thành điểm tựa tinh thần cho cộng đồng.
Sự sáp nhập hứa hẹn mở ra diện mạo đô thị – nông thôn mới. Từ Phúc Sơn giàu truyền thống cách mạng, Đức Sơn sở hữu nhiều di tích đến Kim Nhan từng là trung tâm thương mại sầm uất, ba vùng hợp lại tạo nên một xã Anh Sơn rộng lớn, dân số gần 29.500 người, mang tầm vóc trung tâm vùng phía Tây Nghệ An.
Khát vọng trung tâm vùng: Nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến và du lịch sinh thái – tâm linh
Bước sang giai đoạn mới, xã Anh Sơn đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành trung tâm kinh tế – văn hoá phía Tây Nghệ An, thu nhập bình quân đạt 75 triệu đồng/người/năm và về đích nông thôn mới vào năm 2028.
Trong lĩnh vực kinh tế, trọng tâm là phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, mở rộng vùng chuyên canh, xây dựng thương hiệu sản phẩm chủ lực và nâng giá trị bình quân lên trên 120 triệu đồng/ha/năm. Công nghiệp chế biến nông – lâm sản được khuyến khích để tăng giá trị chuỗi, giảm phụ thuộc vào tiêu thụ thô.
Thương mại – dịch vụ sẽ tận dụng lợi thế cửa khẩu Cao Vều, chợ trung tâm và tiềm năng du lịch. Du lịch sinh thái, du lịch tâm linh được định hướng trở thành ngành kinh tế quan trọng, với các điểm nhấn như Bản Vều, Nghĩa trang Liệt sĩ Việt – Lào, Điện Nhà Mẹ, chùa Thiên Tôn, đình làng Yên Phúc… giúp kéo dài thời gian lưu trú và lan tỏa doanh thu cho người dân.
Để tạo nền tảng bền vững, xã tập trung hoàn thiện mạng lưới giao thông, tiêu chuẩn hóa nguồn nước sạch, nâng cấp hệ thống xử lý rác thải, phát triển hạ tầng số, mở rộng dịch vụ công trực tuyến. Hạ tầng đồng bộ không chỉ nâng chất lượng sống mà còn giảm chi phí cho doanh nghiệp và nông dân, tăng sức hút đầu tư.
Địa hình đa dạng, đất đai màu mỡ và rừng trồng là lợi thế lớn nhưng cũng đòi hỏi quản lý chặt chẽ để tránh suy thoái môi trường. Vì vậy, xã hướng tới mô hình nông nghiệp xanh, giảm hóa chất, ưu tiên chuỗi giá trị bền vững.
Quan trọng hơn, xã Anh Sơn xác định liên kết vùng là chìa khóa tăng trưởng. Cầu nối giữa doanh nghiệp – hợp tác xã – ngân hàng – nhà khoa học sẽ giúp sản phẩm địa phương bước vào thị trường rộng hơn. Các câu lạc bộ nông dân chuyên ngành, sự kiện xúc tiến thương mại và kênh tiêu thụ tập trung sẽ từng bước biến sản phẩm đặc trưng thành thương hiệu có sức cạnh tranh.
Nhìn từ trục đường dẫn vào cửa khẩu Cao Vều, dễ nhận ra Anh Sơn không chỉ là một xã biên giới mà là điểm hội tụ giao thương, nơi đồng bằng gặp miền đồi núi, tạo nên một không gian sinh kế giàu tiềm năng. Với chiến lược đúng hướng và sự đồng thuận của người dân, Anh Sơn đang bước gần hơn tới mục tiêu trở thành trung tâm vùng phía Tây Nghệ An.