Thanh Hóa đang quy hoạch vùng đất 117km2 phía Tây thành điểm sáng về dịch vụ – du lịch và văn hóa bản địa sau sáp nhập
Vùng đất này tại Thanh Hóa đang hướng đến mô hình phát triển bền vững dựa trên thương mại, dịch vụ và văn hóa bản địa.
Kinh tế – xã hội nhiều tiềm năng thay đổi mạnh sau sắp xếp hành chính
Xã Hồi Xuân (tỉnh Thanh Hóa) được thành lập từ việc sắp xếp toàn bộ thị trấn Hồi Xuân và xã Phú Nghiêm (huyện Quan Hóa cũ), với diện tích 117,25km² và hơn 10.000 nhân khẩu, trong đó đồng bào Thái và Mường chiếm tới 73%. Trong 5 năm qua, địa phương đã phát huy tiềm năng sẵn có, nâng cao chất lượng quản lý và huy động tốt nguồn lực, từ đó đạt nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực kinh tế – xã hội.
Đến năm 2025, tổng giá trị sản xuất toàn xã ước đạt 502,583 tỷ đồng; thu nhập bình quân đầu người đạt 48,2 triệu đồng/năm. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch tích cực với tỷ trọng dịch vụ – thương mại chiếm 43,71%, công nghiệp – xây dựng 32,39% và nông – lâm nghiệp 24%. Sự chuyển dịch này cho thấy xu hướng mở rộng các hoạt động phi nông nghiệp, đặc biệt là du lịch, thương mại và dịch vụ dân sinh.
Trên lĩnh vực văn hóa – xã hội, các hoạt động tuyên truyền, thông tin được đẩy mạnh, nâng cao chất lượng và quy mô. Xã duy trì tổ chức giải thể thao thường niên, thu hút đông đảo người dân và góp phần xây dựng đời sống văn hóa cơ sở. Phong trào “khu phố văn hóa – bản văn hóa” được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao ý thức cộng đồng và xây dựng môi trường sống văn minh.
Công tác phát triển du lịch được xã đặc biệt quan tâm. Nghị quyết số 28-NQ/ĐU (1/8/2022) về tăng cường lãnh đạo phát triển du lịch đã mở hướng cho du lịch cộng đồng, du lịch tâm linh và khai thác giá trị văn hóa bản địa. Cùng với đó, ngành y tế tiếp tục được chú trọng thông qua việc thực hiện tốt các chương trình mục tiêu quốc gia và công tác phòng chống dịch bệnh.
Trong sản xuất nông nghiệp, xã đẩy mạnh tuyên truyền, đào tạo và hướng dẫn người dân thay đổi tư duy, xóa bỏ tâm lý trông chờ, ỷ lại. Việc phát triển sản phẩm OCOP được triển khai rõ mục tiêu. Đến năm 2025, địa phương đặt mục tiêu xây dựng sản phẩm OCOP 3 sao đối với khoai mán Hồi Xuân tại thôn Khó và thôn Nghèo. Hai thôn hiện có hơn 100 hộ trồng khoai mán với diện tích ổn định 5ha. Sản phẩm được thị trường đánh giá cao nhờ hương vị thơm, dẻo và nguồn cung ổn định.
Song song đó, xã ra mắt Tổ dệt thổ cẩm Piềng Pheo với hơn 10 phụ nữ tham gia, hướng đến phục hồi nghề dệt của đồng bào Thái, đồng thời hình thành sản phẩm thổ cẩm phục vụ du lịch. Các sản phẩm đầu tiên như khăn piêu và vải trang trí đã được các cơ sở lưu trú tại Phú Thọ và Pù Luông đặt hàng. Đây là tiền đề để Hồi Xuân phát triển sản phẩm thổ cẩm OCOP trong tương lai gần.
Hiện xã đã có 6 sản phẩm OCOP 3 sao gồm: bánh nhãn Hồi Xuân, măng khô mường Ca Da, bò khô mường Ca Da, khâu nhục Vũ Nghị, nem chua ống nứa Hồi Xuân và rượu men lá Hồi Xuân. Các sản phẩm này được tiêu thụ ổn định và góp phần tạo nguồn thu cho người dân.
Đẩy mạnh dịch vụ – du lịch, phát triển OCOP và xây dựng nông thôn mới
Trong giai đoạn phát triển mới, xã Hồi Xuân đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững, nâng cao thu nhập, cải thiện môi trường đầu tư và đảm bảo an sinh xã hội. Địa phương định hướng đẩy mạnh thương mại – dịch vụ – du lịch, quản lý tốt quy hoạch, phát triển hạ tầng và bảo vệ tài nguyên môi trường.
Cùng với phát triển kinh tế, xã chú trọng công tác văn hóa – xã hội thông qua tuyên truyền, giáo dục truyền thống lịch sử và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Thái, Mường. Các trò chơi và loại hình nghệ thuật như khặp Thái, khua luống, trống chiêng, tung còn, bắn nỏ, kéo co… vẫn được duy trì trong các dịp lễ hội. Đặc biệt, lễ hội Mường Ca Da tưởng nhớ Thượng tướng Khằm Ban trở thành điểm nhấn văn hóa quan trọng của địa phương.
Hồi Xuân còn sở hữu nhiều tài nguyên du lịch như hang Lũng Mu, bia ký thờ tướng Khằm Ban, chùa Ông, động Bà, hồ Vinh Quang hay ruộng bậc thang bản Nghèo. Trong đó, bia ký và quần thể hang Lũng Mu đã được công nhận di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh, mở ra cơ hội hình thành tuyến du lịch tâm linh – lịch sử trong tương lai.
Xã cũng đề cao việc huy động hiệu quả các nguồn lực, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng giá trị cao. Hệ thống hạ tầng kinh tế – xã hội được tiếp tục đầu tư, nhất là hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp, du lịch và xây dựng nông thôn mới.
Với định hướng rõ ràng, Hồi Xuân hướng đến mục tiêu vừa phát triển kinh tế, vừa bảo tồn văn hóa, tạo nền tảng để trở thành điểm sáng của vùng miền núi phía Tây tỉnh Thanh Hóa.