Nông dân Đồng Nai nâng tầm sản phẩm đặc sản ra toàn thế giới, giá bán cao trên thị trường

Hành trình xây dựng vùng nguyên liệu sạch của nông dân M’nông

Lấy tiêu chí sản xuất nông nghiệp sạch và xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ làm trọng tâm, Hợp tác xã (HTX) điều hữu cơ Trảng cỏ Bù Lạch (xã Thọ Sơn, tỉnh Đồng Nai) đang trở thành điểm đến của nhiều doanh nghiệp thu mua điều từ Ấn Độ, Hà Lan, Đức… Mô hình do chị Thị Khưi – người phụ nữ M’nông gắn bó cả đời với cây điều sáng lập và điều hành, từng bước tạo dựng uy tín nhờ phương thức canh tác hữu cơ và sự kiên trì thay đổi thói quen sản xuất của người dân.

Tại Đại hội Thi đua yêu nước tỉnh Đồng Nai lần thứ I giai đoạn 2025–2030, chị Thị Khưi là một trong những điển hình tiêu biểu được vinh danh. Ở tuổi 40, câu chuyện của chị bắt đầu từ thôn 5, xã Thọ Sơn – nơi Trảng cỏ Bù Lạch nổi tiếng và hầu hết hộ gia đình đều trồng điều để trang trải cuộc sống. Những năm điều mất mùa, mất giá khiến bà con lao đao, chị Khưi nhận ra cần phải thay đổi phương thức sản xuất để cây điều có tương lai bền vững hơn.

Năm 2017, chị vận động bà con tham gia Tổ hợp tác Trồng điều hữu cơ. Sau 5 năm hoạt động hiệu quả, mô hình được nâng cấp thành HTX điều hữu cơ Trảng cỏ Bù Lạch vào năm 2022 với gần 200 thành viên. Đến nay, HTX quản lý gần 1.000 ha vùng nguyên liệu, trong đó hơn 300 ha được canh tác hoàn toàn theo hướng hữu cơ. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp sản phẩm của HTX thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nhập khẩu.

Với định hướng “sản xuất sản phẩm sạch, chất lượng cao”, chị Khưi sử dụng mạng xã hội để quảng bá và giới thiệu sản phẩm. Nhờ đó, nhiều doanh nghiệp nước ngoài biết đến HTX và chủ động kết nối. Các đoàn thu mua từ Ấn Độ, Hà Lan, Đức đã đến tận vườn để đánh giá quy trình sản xuất và ký thỏa thuận thu mua trực tiếp. Bên cạnh đó, họ còn hỗ trợ kỹ thuật để bà con canh tác đúng chuẩn hữu cơ theo yêu cầu xuất khẩu.

Đại diện Công ty TNHH điều Intersnack Việt Nam, ông Wim Schipper cho biết doanh nghiệp sở hữu nhà máy chế biến tại Việt Nam và luôn tìm kiếm nguồn hạt điều đạt chuẩn sạch. Sau khi tìm hiểu thông tin qua mạng xã hội, công ty đã trực tiếp đến HTX Trảng cỏ Bù Lạch để đánh giá mô hình và tiến tới ký hợp đồng thu mua theo thỏa thuận. Đây được xem là bước tiến mới, giúp tăng tính ổn định cho đầu ra và nâng giá trị sản phẩm của nông dân trong khu vực.

Nâng chất hạt điều Đồng Nai nhờ liên kết và sản xuất sạch

Trong vụ mùa 2024, HTX thu hoạch khoảng 700 tấn hạt điều tươi. Giá bán của sản phẩm hữu cơ cao hơn thị trường khoảng 2.000 đồng/kg. Không chỉ đảm bảo đầu ra ổn định, các doanh nghiệp liên kết còn hỗ trợ 500.000 đồng/ha cho các thành viên, khuyến khích bà con duy trì đúng quy trình hữu cơ. Hiệu quả kinh tế tăng lên giúp nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số xin tham gia HTX để sản xuất điều sạch thay cho lối canh tác truyền thống.

Những chuyển biến này được người dân ghi nhận rõ. Già làng Điểu Tơi cho biết hạt điều sạch ngày càng được các doanh nghiệp quan tâm, từ đó tạo động lực để người dân thay đổi tư duy sản xuất. Việc trồng điều hữu cơ không chỉ nâng giá trị kinh tế mà còn cải thiện môi trường đất, giảm chi phí phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, phù hợp với điều kiện tự nhiên của vùng đất đỏ bazan.

Trên vùng đất quen thuộc với cây điều qua nhiều thế hệ, mô hình HTX điều hữu cơ Trảng cỏ Bù Lạch cho thấy vai trò của tổ chức liên kết trong phát triển nông nghiệp bền vững. Với sự điều hành quyết liệt và tư duy đổi mới của chị Thị Khưi, hạt điều Đồng Nai có cơ hội tiếp cận thị trường rộng hơn, đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp xuất khẩu. Việc mở rộng vùng nguyên liệu hữu cơ và củng cố các chuỗi liên kết đang tiếp tục đưa thương hiệu điều sạch của Thọ Sơn vươn xa.

Từ cây điều quen thuộc của người M’nông, mô hình HTX đã tạo ra hướng phát triển mới, giúp nâng cao thu nhập và nâng vị thế nông sản địa phương. Những thành quả bước đầu cho thấy tiềm năng lớn của sản xuất hữu cơ khi được tổ chức bài bản và gắn kết chặt chẽ giữa nông dân, HTX và doanh nghiệp.

Nhược Vy