Vùng đất rộng gần 100 km2 phía Tây Thanh Hóa hứa hẹn bứt phá sau sáp nhập, kinh tế – xã hội khởi sắc, văn hóa trở thành điểm tựa phát triển

Quan Sơn sau sáp nhập: Diện mạo kinh tế – xã hội mới ở vùng núi phía Tây Thanh Hóa

Xã Quan Sơn (Thanh Hóa) được thành lập trên cơ sở hợp nhất toàn bộ diện tích xã Trung Thượng và một phần thị trấn Sơn Lư (huyện Quan Sơn cũ). Sau sắp xếp, đơn vị hành chính mới có diện tích 98,20 km² với 7.511 nhân khẩu. Trong 5 năm qua, kinh tế địa phương duy trì ổn định, đạt mức tăng trưởng khá. Cơ sở hạ tầng tiếp tục được quan tâm đầu tư, từng bước hoàn thiện và trở thành yếu tố quan trọng hỗ trợ phát triển kinh tế – xã hội của khu vực miền núi.

Công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng luôn được chú trọng, tỷ lệ che phủ rừng duy trì trên 86,41% mỗi năm. Đây là nguồn lực tự nhiên quan trọng của địa phương, không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tạo điều kiện phát triển các mô hình kinh tế lâm nghiệp. Các lĩnh vực văn hóa, xã hội cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Chính sách an sinh xã hội được triển khai đầy đủ, kịp thời; công tác y tế và vệ sinh an toàn thực phẩm được tăng cường, góp phần nâng cao đời sống người dân.

Bước sang giai đoạn 2025–2030, Quan Sơn đặt mục tiêu đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số và duy trì ổn định quốc phòng – an ninh. Địa phương phấn đấu hoàn thành chương trình nông thôn mới vào năm 2030, hướng tới trở thành xã phát triển khá của khu vực miền núi. Để thực hiện mục tiêu này, xã định hướng đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng sản xuất hàng hóa; khai thác hiệu quả các lợi thế nông – lâm nghiệp, đồng thời mở rộng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và các ngành thương mại – dịch vụ, du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái.

Chiến dịch số hóa đất đai, định hướng quy hoạch và gìn giữ văn hóa Sơn Lư

Sau sáp nhập, Quan Sơn triển khai chiến dịch “90 ngày làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai”. Xã đã thành lập ban chỉ đạo, tổ giúp việc và phân công rõ tiến độ cho từng phòng, ban, đoàn thể. Các phương tiện và thiết bị phục vụ chiến dịch được chuẩn bị đầy đủ. Mục tiêu của chiến dịch là số hóa dữ liệu đất đai, tạo lập cơ sở dữ liệu đồng bộ nhằm phục vụ người dân tốt hơn trong các thủ tục hành chính. Mặc dù quá trình triển khai còn nhiều khó khăn, xã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm và đặt quyết tâm hoàn thành đúng kế hoạch của tỉnh.

Về định hướng dài hạn, Quan Sơn tiếp tục triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia, tranh thủ tối đa nguồn vốn từ ngân sách, đồng thời huy động thêm nguồn lực xã hội hóa từ doanh nghiệp và người dân để phát triển kết cấu hạ tầng. Xã cũng đang hoàn thiện quy hoạch chung, đảm bảo gắn kết với quy hoạch tỉnh và các địa phương trong vùng, hướng tới phát triển đồng bộ và bền vững hơn.

Khu vực thị trấn Sơn Lư cũ (nay thuộc xã Quan Sơn) có bề dày hình thành bản, khu phố và truyền thống lịch sử – văn hóa lâu đời. Theo gia phả nhiều dòng họ tại địa phương, cư dân người Thái đã có mặt từ rất sớm. Đồng bào Thái vẫn giữ gìn ngôn ngữ, chữ viết truyền thống. Trước Cách mạng tháng Tám 1945, chữ Thái được sử dụng phổ biến trong đời sống sinh hoạt và văn tự. Đến nay, ngôn ngữ Thái vẫn được duy trì, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa riêng của vùng Sơn Lư.

Đời sống cộng đồng nơi đây luôn gắn với tinh thần đoàn kết, lòng hiếu nghĩa và truyền thống yêu quê hương. Nhiều nét văn hóa đặc trưng của đồng bào Thái vẫn được bảo tồn như nhảy sạp, hát khặp, khua luống, khèn bè… trong các dịp lễ, tết. Các bản và khu phố được đánh giá có tính cộng đồng cao, chú trọng xây dựng nếp sống văn hóa, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển xã hội.

Với tiềm năng kinh tế từ nông – lâm nghiệp, kết hợp với thế mạnh văn hóa của cộng đồng Sơn Lư và các chính sách mới sau sáp nhập, Quan Sơn định hướng trở thành một trong những xã phát triển khá của vùng núi Thanh Hóa vào năm 2030.

Bạch Băng