Vùng đất "giáo xứ trăm năm" của Ninh Bình, nơi kinh tế và di sản sẽ cùng phát triển, trở thành hình mẫu đô thị – du lịch bền vững sau sáp nhập
Nơi này tại Ninh Bình đang bứt phá mạnh mẽ về kinh tế, hạ tầng và du lịch văn hóa.
Tăng trưởng kinh tế ổn định, hạ tầng đồng bộ, đời sống người dân nâng cao
Xã Phát Diệm (tỉnh Ninh Bình) được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Phát Diệm, xã Thượng Kiệm và xã Kim Chính. Sau hơn 5 năm hình thành và phát triển, địa phương đã đạt được nhiều kết quả nổi bật trên các lĩnh vực kinh tế, hạ tầng và văn hóa – xã hội, khẳng định vai trò là vùng trung tâm kinh tế – du lịch phía Nam của tỉnh Ninh Bình.
Từ năm 2020 đến nay, kinh tế xã Phát Diệm tăng trưởng ổn định, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng giảm nông nghiệp, tăng công nghiệp, dịch vụ và thương mại. Sản xuất nông nghiệp chuyển sang hướng hàng hóa, nâng cao giá trị canh tác; các mô hình cây trồng, vật nuôi chủ lực được mở rộng và ứng dụng quy trình VietGAP. Toàn xã hiện có hơn 100 doanh nghiệp và cơ sở sản xuất kinh doanh, tạo việc làm ổn định cho trên 12.000 lao động, góp phần nâng cao thu nhập bình quân đầu người lên 85,5 triệu đồng/năm.
Hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội được đầu tư đồng bộ, từ giao thông, điện – nước đến trường học, y tế, văn hóa. Công tác quản lý đất đai, bảo vệ môi trường được tăng cường, đảm bảo phát triển hài hòa giữa kinh tế và sinh thái. Chương trình xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh đạt kết quả nổi bật: 21/47 xóm đạt chuẩn NTM kiểu mẫu, 100% xóm giữ vững danh hiệu văn hóa, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1,94%.
Các chính sách an sinh xã hội, đền ơn đáp nghĩa được triển khai đầy đủ và kịp thời, góp phần củng cố niềm tin của người dân với chính quyền địa phương. Phát Diệm cũng được ghi nhận là điểm sáng trong phong trào đại đoàn kết toàn dân, đặc biệt là đoàn kết lương – giáo, thể hiện bản sắc riêng của vùng đất có truyền thống tôn giáo sâu đậm nhưng luôn gắn bó, hòa hợp.
Định hướng phát triển giai đoạn 2025–2035: Nâng tầm đô thị và lan tỏa giá trị di sản
Bước sang giai đoạn mới, xã Phát Diệm xác định phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và nhân dân, hướng tới phát triển kinh tế bền vững, đô thị hóa nhanh, dịch vụ du lịch chất lượng cao. Mục tiêu đến năm 2030, xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu, và đến năm 2035 trở thành phường, góp phần hình thành trung tâm đô thị động lực của khu vực phía Nam Ninh Bình.
Địa phương tập trung huy động mọi nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng, đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp, khuyến khích phát triển thương mại – dịch vụ – du lịch tâm linh, gắn với bảo tồn cảnh quan, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường sinh thái. Song song đó, xã tăng cường giữ vững an ninh trật tự, củng cố quốc phòng – quân sự địa phương, xây dựng chính quyền vững mạnh, gần dân, sát dân.
Một trong những điểm nhấn đặc biệt làm nên thương hiệu của Phát Diệm chính là Nhà thờ đá Phát Diệm – công trình Công giáo nổi tiếng bậc nhất Việt Nam, có lịch sử hơn 130 năm. Nằm tại trung tâm xã, cách thành phố Ninh Bình khoảng 28 km, công trình này được xây dựng từ năm 1875 đến 1898 do Linh mục Phêrô Trần Lục (Cụ Sáu) khởi công, mang phong cách giao thoa giữa Á – Âu, Phật giáo và Công giáo vô cùng độc đáo.
Nhà thờ gồm một nhà thờ lớn, năm nhà thờ nhỏ, Phương Đình, ao hồ và ba hang đá nhân tạo; trong đó, Phương Đình cao 25 m, rộng 21 m, được coi là biểu tượng kiến trúc của toàn khu. Toàn bộ công trình sử dụng gỗ lim, đá xanh lấy từ các vùng Thanh Hóa, Nghệ An, Nam Định…, kết hợp kỹ thuật xây dựng tinh xảo của người Việt thế kỷ XIX.
Hiện nay, tỉnh Ninh Bình phối hợp với các chuyên gia Nhật Bản đang hoàn thiện hồ sơ đề cử Nhà thờ Phát Diệm trở thành Di sản Văn hóa Thế giới UNESCO. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân Ninh Bình, mà còn mở ra hướng đi mới trong phát triển du lịch văn hóa – tâm linh, kết nối Phát Diệm với quần thể danh thắng Tràng An – Bái Đính.