Câu chuyện làm giàu, đổi mới tư duy của nông dân Gia Lai với giống trái "gây mê mẩn", doanh thu mỗi năm hàng trăm triệu
Ở vùng cao Gia Lai, nhiều nông dân đang đổi mới tư duy sản xuất, mạnh dạn áp dụng kỹ thuật để thoát nghèo và làm giàu bền vững.
Sức bật từ những cánh rẫy cao nguyên
Nhờ mạnh dạn đổi mới cách nghĩ, cách làm, nhiều nông dân người J’rai ở khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai đã thoát khỏi cảnh nghèo, từng bước vươn lên khá giả. Câu chuyện của họ phản ánh sự thay đổi rõ nét trong tư duy sản xuất nông nghiệp, gắn với xu thế phát triển bền vững.
Tại làng Ngo Tăh (phường Hội Phú), anh Hlơl, một nông dân người J’rai, đã trở thành tấm gương tiêu biểu với mô hình trồng cà phê xen cây ăn quả. Trước đây, 1 ha cà phê của gia đình anh già cỗi, năng suất kém, đời sống khó khăn. Năm 2018, anh mạnh dạn chặt bỏ vườn cũ, tái canh bằng giống mới TRS1 và Thiện Trường, áp dụng kỹ thuật đa thân, thả đọt, ghép cải tạo, kết hợp chăm sóc theo hướng hữu cơ. Kết quả, năng suất đạt 6–7 tấn nhân/ha, cao gấp nhiều lần so với trước.
Không dừng lại ở đó, anh Hlơl còn trồng xen 220 cây sầu riêng trong vườn cà phê để tăng thu nhập, cải thiện vi khí hậu cho cây phát triển. Nhờ dám đổi mới, gia đình anh đã thoát nghèo và trở thành hộ khá giả trong vùng.
Ở làng Biă Tih (xã Ia Băng), chị Hthoi lại tìm hướng đi khác là trồng cà phê kết hợp chăn nuôi heo nái. Được thừa hưởng 2 ha cà phê và 1 ha lúa nước, vợ chồng chị mạnh dạn đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm, bón phân hợp lý, phục hồi vườn cà phê già cỗi. Ngoài ra, chị còn nuôi 5 con heo nái, mỗi năm bán hàng trăm con heo giống, giá 700.000–800.000 đồng/con.
Tận dụng phân chuồng kết hợp với vỏ cà phê ủ hoai làm phân bón, chị Hthoi vừa tiết kiệm chi phí vừa tăng năng suất cây trồng. Hiện gia đình chị đạt thu nhập 300–400 triệu đồng/năm, với 6 tấn cà phê nhân từ 1,4 ha vườn mẫu. Đây là kết quả của sự kiên trì, đổi mới tư duy và tinh thần lao động cần cù của người nông dân trẻ vùng cao nguyên.
Sức mạnh lan tỏa từ những điển hình nông dân sáng tạo
Không chỉ lớp trẻ, những lão nông J’rai như ông Kpăh Dõ ở làng Lê Ngol (xã Bờ Ngoong) cũng là tấm gương sáng. Hơn 60 tuổi đời, ông vẫn miệt mài với nương rẫy. Năm 1994, khi thấy nhiều nơi phát triển nhờ cà phê, ông đã đạp xe hàng chục cây số học hỏi kinh nghiệm, rồi đầu tư 2 ha trồng thử. Khi có thu nhập, ông bán trâu bò để mở rộng diện tích, trồng thêm ngô lai, thu lãi hàng chục triệu đồng chỉ sau vụ đầu tiên.
Hiện ông Kpăh Dõ đã chia bớt đất cho con cái, song mô hình của ông vẫn được nhiều người dân trong vùng học tập. Nỗ lực bền bỉ của ông đã được ghi nhận bằng Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai (giai đoạn 2022–2024) vì thành tích xuất sắc trong phong trào “Nông dân thi đua sản xuất – kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững”.
Theo Hội Nông dân tỉnh Gia Lai, hiện 38% hộ hội viên đạt danh hiệu hộ sản xuất – kinh doanh giỏi, trong đó người dân tộc J’rai và BahNar chiếm khoảng 15%. Những con số này cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy kinh tế của đồng bào dân tộc thiểu số.
Thành công ấy có sự đồng hành của các cấp Hội Nông dân đã hỗ trợ người dân tiếp cận kỹ thuật, vốn, giống cây trồng và thị trường. Bằng cách khơi dậy nội lực, xây dựng mô hình mẫu, tổ chức tập huấn và kết nối đầu ra, các địa phương đã giúp nông dân vượt qua tập quán cũ, chủ động làm chủ kinh tế. Những tấm gương như Hlơl, Hthoi hay Kpăh Dõ không chỉ là câu chuyện thoát nghèo của cá nhân mà còn là minh chứng cho sức sống mới của người nông dân Tây Nguyên.