Điểm mặt những cái tên cần hết sức chú ý sau khi chứng khoán Việt chính thức "sang trang"

Ngày 8/10/2025 đánh dấu cột mốc mang tính lịch sử khi tổ chức xếp hạng thị trường FTSE Russell chính thức công bố nâng hạng Việt Nam từ nhóm Cận biên (Frontier Market) lên Thị trường Mới nổi (Emerging Market). Theo thông báo, quyết định này sẽ có hiệu lực từ ngày 21/9/2026, sau khi FTSE tiến hành đánh giá giữa kỳ vào tháng 3/2026. Đây là lần đầu tiên Việt Nam được công nhận ở cấp độ mới nổi, đưa thị trường chứng khoán nước ta tiến gần hơn tới nhóm các quốc gia phát triển trong khu vực.

Theo đánh giá của Maybank Investment Bank Việt Nam (MSVN), việc được FTSE Russell nâng hạng là “một cú hích mạnh mẽ chưa từng có cho thị trường vốn Việt Nam”, đồng thời là thành quả cho những nỗ lực cải cách bền bỉ của Chính phủ trong nhiều năm qua. Việc ban hành đồng bộ các cơ chế, chính sách và hạ tầng giao dịch mới đã giúp Việt Nam đáp ứng hầu hết các tiêu chí khắt khe về minh bạch, quản trị rủi ro và khả năng tiếp cận vốn của nhà đầu tư nước ngoài.

Ông Nguyễn Thanh Lâm, Giám đốc Nghiên cứu Phân tích khối khách hàng cá nhân của MSVN, nhận định sự kiện này không chỉ nâng tầm vị thế quốc gia trên bản đồ tài chính toàn cầu mà còn mở ra chu kỳ tăng trưởng mới, bền vững hơn cho thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn tới.

Theo cơ chế vận hành của FTSE, sau khi được nâng hạng, Việt Nam sẽ tự động được thêm vào các chỉ số lớn như FTSE All-World, FTSE Emerging Markets và FTSE Asia, qua đó buộc các quỹ ETF và quỹ chỉ số (Passive Funds) phải mua cổ phiếu Việt Nam theo tỷ trọng được phân bổ.

Song song, các quỹ chủ động (Active Funds) cũng sẽ tăng cường giải ngân, giúp thanh khoản thị trường cải thiện mạnh. Theo ước tính của MSVN, Việt Nam có thể thu hút từ 700 triệu USD đến 1,1 tỷ USD dòng vốn ETF ngay trong giai đoạn đầu sau khi nâng hạng, tùy thuộc vào tỷ trọng được phân bổ trong rổ chỉ số.

Trong đó, hai cổ phiếu được hưởng lợi lớn nhất là VIC và VHM, dự kiến hút khoảng 400 triệu USD. Cùng với đó, danh sách cổ phiếu Việt Nam đủ điều kiện tham gia các chỉ số mới nổi FTSE đã tăng từ 6 lên 9 mã, gồm FPT, LPB và STB – những doanh nghiệp đã nới room ngoại hoặc gia tăng vốn hóa đáng kể trong năm qua.

Bên cạnh đó, vẫn còn khoảng 15 cổ phiếu khác đang tiệm cận tiêu chí đủ điều kiện, chỉ thiếu một vài yếu tố kỹ thuật. Nhóm doanh nghiệp chưa đạt yêu cầu về vốn hóa gồm SSI, BSR, VJC và SHB; trong khi HVN và VPL có thể sớm khắc phục các vướng mắc liên quan đến báo cáo tài chính và thanh khoản.

Một số ngân hàng lớn như CTG, TCB, VPB, MBB, ACB, HDB và MWG hiện đang vướng giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài (FOL), còn BID và GVR lại bị hạn chế bởi tỷ lệ free-float dưới 5%. Nếu các rào cản này được tháo gỡ trong thời gian tới, số lượng cổ phiếu Việt Nam đủ điều kiện có thể tăng nhanh, giúp tỷ trọng thị trường Việt Nam trong rổ chỉ số mới nổi được mở rộng đáng kể.

Theo dữ liệu lịch sử của FTSE, các thị trường từng được nâng hạng trước đây đều ghi nhận giai đoạn tích lũy hoặc điều chỉnh ngắn hạn trước khi bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh.

Với đà tăng hơn 30% của VN-Index từ đầu năm đến nay, MSVN nhận định phản ứng của thị trường Việt Nam trước thông tin nâng hạng có thể diễn ra một cách ôn hòa, nhưng tác động trung – dài hạn sẽ rất tích cực.

Dòng vốn quốc tế chảy vào không chỉ giúp cải thiện thanh khoản và định giá doanh nghiệp, mà còn góp phần thúc đẩy cải cách thể chế, nâng cao chuẩn minh bạch thông tin và củng cố niềm tin của nhà đầu tư toàn cầu đối với thị trường Việt Nam.

MSVN nhấn mạnh rằng việc FTSE Russell chính thức nâng hạng không chỉ mang ý nghĩa về dòng vốn mà còn đánh dấu bước chuyển mình về chất của nền tài chính Việt Nam. Khi quá trình nâng hạng hoàn tất vào năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ gia nhập nhóm thị trường mới nổi năng động nhất châu Á, với quy mô vốn hóa, thanh khoản và sức hút không thua kém các nước ASEAN phát triển.

Nguyên Nam