Sau quyết định nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ thay đổi ra sao?
Sau khi được nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi, chứng khoán Việt Nam đứng trước cơ hội bùng nổ dòng vốn ngoại, tái định giá cổ phiếu.
Cột mốc lịch sử sau hơn một thập kỷ cải cách
Rạng sáng ngày 8/10 (theo giờ Việt Nam), FTSE Russell – một trong ba tổ chức xếp hạng thị trường chứng khoán uy tín nhất thế giới đã công bố Báo cáo Phân loại Quốc gia tháng 9/2025, chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ nhóm Cận biên (Frontier Market) lên Mới nổi Thứ cấp (Secondary Emerging Market).
Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt mang tính lịch sử, khép lại hành trình hơn 10 năm nỗ lực cải cách, hiện đại hóa hạ tầng và nâng chuẩn vận hành thị trường. Theo thông báo, việc nâng hạng sẽ có hiệu lực từ ngày 21/9/2026, sau kỳ rà soát giữa kỳ vào tháng 3/2026, thời điểm FTSE sẽ đánh giá lại mức độ duy trì cải thiện của Việt Nam trong các tiêu chí kỹ thuật.
Trước đây, Việt Nam chưa đạt yêu cầu về chu kỳ thanh toán (DvP) và chi phí giao dịch lỗi thanh toán. Tuy nhiên, từ tháng 11/2024, khi mô hình giao dịch không ký quỹ trước (Non Pre-funding Solution – NPS) được triển khai, nhà đầu tư nước ngoài đã có thể giao dịch chứng khoán mà không cần nộp đủ tiền trước, đây được xem là một cải cách quan trọng giúp Việt Nam tiệm cận chuẩn quốc tế. Cùng với đó, cơ chế xử lý giao dịch lỗi thanh toán cũng được hoàn thiện, đáp ứng trọn vẹn yêu cầu của FTSE.
Hội đồng Quản trị Chỉ số FTSE (IGB) ghi nhận Việt Nam đã đạt tiến bộ vượt bậc trong minh bạch, khả năng truy cập và thanh toán, dù khả năng tiếp cận qua các công ty chứng khoán toàn cầu vẫn còn hạn chế. Điều này, theo FTSE, không ảnh hưởng đến quyết định nâng hạng, nhưng là yếu tố cần cải thiện để giúp mô phỏng chỉ số hiệu quả hơn trong tương lai.
Tác động lan tỏa: Cơ hội vốn ngoại và vị thế mới cho cổ phiếu Việt
Giới phân tích đánh giá, việc được FTSE nâng hạng sẽ mang lại tác động tích cực trên nhiều phương diện, từ dòng vốn, thanh khoản đến định giá doanh nghiệp và cải cách thị trường.
Thứ nhất, dòng vốn ngoại là yếu tố hưởng lợi trực tiếp. Các quỹ ETF theo dõi chỉ số FTSE Emerging dự kiến sẽ giải ngân 1,5 – 1,7 tỷ USD ngay trong giai đoạn đầu, trước khi tổng vốn có thể đạt 6 – 10 tỷ USD nếu tính cả vốn chủ động (active funds). Việc tham gia vào “sân chơi” của các quỹ toàn cầu giúp Việt Nam trở nên hấp dẫn hơn với giới đầu tư tổ chức vốn luôn tìm kiếm thị trường tăng trưởng nhanh nhưng ổn định.
Thứ hai, thanh khoản thị trường được kỳ vọng bùng nổ. Khi các quỹ tái cơ cấu danh mục, nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn như Vingroup, Vinamilk, FPT, các ngân hàng và doanh nghiệp bất động sản đầu ngành sẽ được mua mạnh, kéo theo sự tăng giá. Một chuyên gia nhận định: “Các cổ phiếu bluechip Việt Nam có thể bước vào chu kỳ định giá lại, với P/E tăng nhờ kỳ vọng vốn ngoại và tiêu chuẩn minh bạch cao hơn”.
Thứ ba, hiệu ứng cải cách sẽ tiếp tục được thúc đẩy. Việc nâng hạng không phải đích đến mà là động lực để Việt Nam hoàn thiện hơn về pháp lý, công nghệ, quản trị doanh nghiệp và minh bạch thông tin. Những cải tiến này không chỉ giúp nhà đầu tư nước ngoài yên tâm, mà còn nâng tầm chính các doanh nghiệp nội trong huy động vốn trung – dài hạn.
Tác động dài hạn: Việt Nam bước vào chu kỳ phát triển mới của thị trường vốn
Theo lộ trình, FTSE Russell sẽ phối hợp với cơ quan quản lý Việt Nam để triển khai quá trình nâng hạng nhiều giai đoạn, đảm bảo tính ổn định cho thị trường. Sau khi hoàn tất đánh giá tháng 3/2026, việc nâng hạng sẽ chính thức có hiệu lực trong tháng 9/2026, mở đường cho dòng vốn quốc tế quy mô lớn đổ vào.
Các chuyên gia nhìn nhận đây là bước đệm quan trọng để Việt Nam hướng tới mục tiêu nâng hạng tiếp theo lên nhóm “thị trường mới nổi” theo chuẩn MSCI, tiêu chuẩn cao hơn và có tác động sâu rộng hơn đối với dòng vốn toàn cầu.
TS. Trần Thăng Long, Giám đốc Phân tích Chứng khoán BIDV (BSC) chia sẻ: “Việc được nâng hạng cũng như hạnh phúc, là một hành trình chứ không phải đích đến”. Theo ông, Việt Nam đã thực sự trưởng thành hơn sau hơn 7 năm cải cách, khi hướng tới mục tiêu minh bạch, chuẩn mực và bền vững, qua đó giúp doanh nghiệp Việt dễ dàng tiếp cận nguồn vốn dài hạn phục vụ phát triển kinh tế.
Sự kiện FTSE Russell nâng hạng không chỉ mang lại niềm tự hào quốc gia mà còn là bước khởi đầu cho một chu kỳ phát triển mới của thị trường vốn Việt Nam, nơi niềm tin, minh bạch và hội nhập quốc tế trở thành nền tảng vững chắc cho tương lai.