Ngân hàng Nhà nước kiến tạo hệ sinh thái thanh toán thông minh, an toàn và bền vững
Ngân hàng Nhà nước hoàn thiện hành lang pháp lý và hạ tầng công nghệ, hướng tới hệ sinh thái thanh toán số hiện đại, an toàn và lấy người dân làm trung tâm.
Pháp lý – nền tảng thúc đẩy chuyển đổi số
Sáng 7/10, Hội thảo “Một chạm vạn niềm tin – Kiến tạo tương lai thanh toán số” được Báo Tiền Phong và Công ty CP Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) đồng tổ chức dưới sự chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Ngày Thẻ Việt Nam 2025, quy tụ lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, các chuyên gia, doanh nghiệp và đại diện 25 tổ chức tài chính tham dự, nhằm thảo luận về xu hướng thanh toán số, bảo mật và phát triển hệ sinh thái tài chính thông minh.
(Ảnh: Báo Tiền phong)
Tại hội thảo, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước (NHNN), nhấn mạnh rằng chuyển đổi số chỉ có thể đi xa khi hành lang pháp lý đi trước một bước. Hơn ba thập kỷ qua, hệ thống thanh toán Việt Nam đã chuyển mình mạnh mẽ, từ giao dịch thủ công, tiền mặt chiếm ưu thế, đến kỷ nguyên số hóa và thanh toán điện tử phổ cập trên diện rộng.
Trong những năm gần đây, NHNN đã đồng bộ hoàn thiện khung pháp lý ở nhiều tầng nấc để tạo nền tảng cho sự phát triển của hệ thống tài chính số. Ở cấp độ luật, các văn bản mới như Luật Giao dịch điện tử 2023, Luật Các tổ chức tín dụng 2024 và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 đã tạo hành lang pháp lý cho ngân hàng số, định danh điện tử và chia sẻ dữ liệu khách hàng.
Song song, Nghị định 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt, Nghị định 94/2025/NĐ-CP về cơ chế thử nghiệm Fintech và Quyết định 316/QĐ-TTg về Mobile Money đã mở đường cho đổi mới sáng tạo, hình thành thị trường thanh toán hiện đại và minh bạch.
Bên cạnh đó, NHNN đã thống nhất tiêu chuẩn mã QR quốc gia, hướng dẫn kết nối Open API và ban hành các quy định an toàn bảo mật trong giao dịch điện tử. Hệ thống pháp lý ngày càng hoàn thiện không chỉ giúp các ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ chủ động phát triển sản phẩm mới mà còn củng cố niềm tin của người dân vào thanh toán số, thúc đẩy xu hướng không tiền mặt trong xã hội.
An toàn – trụ cột của hệ sinh thái thanh toán số
Theo thống kê của NHNN, chỉ trong bảy tháng đầu năm 2025, số lượng giao dịch qua mã QR tăng hơn 66% và giá trị giao dịch tăng gần 160% so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản ngân hàng đạt 87%, trong khi nhiều tổ chức tín dụng ghi nhận trên 90% giao dịch thực hiện qua kênh số. Từ thanh toán điện, nước, học phí đến viện phí hay thuế, mọi giao dịch nay có thể thực hiện chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại di động.
Sự phát triển nhanh chóng ấy cũng kéo theo yêu cầu cao hơn về an toàn và bảo mật thông tin. Trong khuôn khổ Đề án 06, NHNN phối hợp với Bộ Công an xác thực khách hàng qua cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, qua đó ngăn chặn tội phạm công nghệ cao và giao dịch gian lận. Đặc biệt, hệ thống giám sát SIMO – công cụ phát hiện, cảnh báo rủi ro – đã chặn hơn 1.500 tỷ đồng giao dịch đáng ngờ chỉ trong vài tháng vận hành, cho thấy hiệu quả của công tác quản lý rủi ro chủ động.
Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh rằng công nghệ dù hiện đại đến đâu, mục tiêu cuối cùng vẫn là mang lại tiện lợi và chi phí hợp lý cho người dân, doanh nghiệp. Theo ông, “nếu nói hay mà không ai dùng thì cũng bằng không”. Chính vì vậy, ngành ngân hàng đang hướng đến việc kiến tạo một hệ sinh thái tài chính số an toàn, bền vững, trong đó người dân vừa là trung tâm, vừa là động lực phát triển.
Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, NHNN đặt ra sáu ưu tiên trọng tâm đến năm 2030: hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng thanh toán, mở rộng hệ thống SIMO, xây dựng cơ sở dữ liệu tài chính mở, tăng cường hợp tác quốc tế và nâng cao nhận thức tài chính số cho cộng đồng. Với nền tảng pháp lý vững chắc, công nghệ tiên tiến và sự đồng lòng của các tổ chức tín dụng, Việt Nam đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành nền kinh tế số hàng đầu khu vực, nơi mọi giao dịch được thực hiện nhanh, an toàn, minh bạch và hiệu quả.