PVN trả nợ thay Lọc hóa dầu Nghi Sơn, khoản phải thu dài hạn tiếp tục tăng lên
PVN đã trả nợ thay NSRP gần 11.000 tỷ đồng, trong khi các khoản phải thu dài hạn liên quan Lọc hóa dầu Nghi Sơn tăng lên hàng chục nghìn tỷ đồng.
PVN trả nợ thay NSRP hơn 257 triệu USD trong năm 2025
Báo cáo tài chính năm 2025 của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) ghi nhận nhiều khoản mục lớn liên quan đến Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP), trong đó đáng chú ý là nghĩa vụ bảo lãnh trả nợ thay và các khoản phải thu dài hạn phát sinh từ dự án này.
Cụ thể, trong năm 2025, PVN đã thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh trả nợ thay cho NSRP với số tiền 257,8 triệu USD. Khoản chi này căn cứ trên thỏa thuận nhận nợ ký ngày 9/6/2025 giữa NSRP, các bên góp vốn và ngân hàng trung gian, trong bối cảnh liên hợp lọc hóa dầu này không đủ khả năng thanh toán các khoản vay đến hạn.
Lũy kế đến ngày 31/12/2025, tổng số tiền PVN đã thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh cho NSRP đạt 422,6 triệu USD, tương đương khoảng 10.978 tỷ đồng. Con số này đặt trong bối cảnh NSRP vẫn còn dư nợ vay được bảo lãnh ở mức lớn, khiến áp lực liên quan đến nghĩa vụ trả nợ thay chưa dừng lại ở các khoản đã phát sinh trong năm 2025.
Tại thời điểm cuối năm, tổng dư nợ gốc vay được bảo lãnh còn lại của NSRP đối với bên cho vay ở mức 1,5 tỷ USD. Với tỷ lệ góp vốn 25,1% tại dự án, phần trách nhiệm trả nợ thay tương ứng của PVN được xác định khoảng 379,29 triệu USD. Nếu khả năng thanh toán của NSRP chưa được cải thiện, nghĩa vụ bảo lãnh này vẫn có thể tiếp tục tạo áp lực lên dòng tiền của tập đoàn trong các kỳ tới.
Cam kết bảo lãnh đến khoản cho vay dài hạn
Quan hệ công nợ giữa PVN và NSRP bắt nguồn từ các cam kết tài chính được thiết lập trong giai đoạn triển khai dự án. Từ tháng 6/2013, PVN cùng các bên góp vốn đã ký thỏa thuận bảo lãnh hoàn thành dự án với Ngân hàng Mizuho Corporate, đơn vị đại diện cho bên cho vay. Theo thỏa thuận, khi NSRP không thể thanh toán các khoản nợ đến hạn, PVN có trách nhiệm trả nợ thay theo tỷ lệ góp vốn tại dự án.
Trên báo cáo tài chính, các khoản PVN đã trả nợ thay cho NSRP được chuyển đổi thành khoản “phải thu về cho vay dài hạn”. Đến cuối năm 2025, dư nợ gốc của khoản cho vay này tăng lên 18.750 tỷ đồng. Đây là khoản cho vay bằng USD, áp dụng lãi suất bằng SOFR điều chỉnh cộng thêm 6% mỗi năm và không có tài sản bảo đảm.
Mức lãi suất cao giúp PVN ghi nhận doanh thu tiền lãi lớn từ NSRP. Riêng năm 2025, doanh thu lãi cho vay đối với NSRP đạt 4.041 tỷ đồng. Tuy nhiên, do NSRP gặp khó khăn về dòng tiền, khoản lãi này chưa được thu hồi thực tế, trong khi phần lãi cho vay lũy kế có giá gốc 11.568 tỷ đồng đã bị phân loại vào nhóm nợ xấu.
Để phản ánh rủi ro thu hồi, PVN đã trích lập dự phòng khó đòi 8.933 tỷ đồng cho riêng khoản nợ lãi này. Quy mô trích lập lớn khiến rủi ro từ NSRP không chỉ nằm ở nghĩa vụ bảo lãnh trả nợ thay, mà còn thể hiện ở khả năng thu hồi các khoản phải thu đã hình thành trên báo cáo tài chính.
Ngoài khoản phải thu về cho vay dài hạn, PVN còn ghi nhận một khoản “phải thu khác” dài hạn đối với NSRP trị giá 19.009 tỷ đồng trên báo cáo công ty mẹ. Trên báo cáo hợp nhất, khoản mục này ở mức 19.039 tỷ đồng. Cùng với đó, theo cơ chế bù giá tiêu thụ sản phẩm, PVN đang treo khoản 9.295,7 tỷ đồng tiền bù giá bao tiêu sản phẩm cho NSRP và đang đề nghị Nhà nước xử lý hoàn trả.
Các khoản liên quan đến NSRP hiện xuất hiện đồng thời ở nhiều cấu phần trong báo cáo tài chính của PVN, từ nghĩa vụ bảo lãnh đã thực hiện, dư nợ vay được bảo lãnh còn lại, khoản cho vay dài hạn, lãi cho vay khó thu hồi, phải thu khác dài hạn đến khoản bù giá bao tiêu sản phẩm. Diễn biến này phản ánh tính phức tạp của quan hệ tài chính giữa PVN và Lọc hóa dầu Nghi Sơn, đồng thời đặt bài toán xử lý công nợ tại dự án này tiếp tục là nội dung đáng chú ý trong báo cáo tài chính năm 2025 của tập đoàn.